1. HDPE Tesisatı Kurulumuna Hazırlık

1.1 Proje ve Keşif Çalışmaları

• Hat güzergâhı belirlenir

• Toprak yapısı ve zemin etüdü yapılır

• Boru çapı, PN değeri ve malzeme tipi seçilir (PE100 – SDR11, SDR17 vb.)

• Su basıncı, debi ve kullanım amaçları hesaplanır

1.2 Malzeme Seçimi

Doğru HDPE boru seçimi kurulum kalitesi için en önemli aşamadır.

Seçimde dikkat edilen kriterler:

• SDR sınıfı (basınç dayanımı)

• PE100/PE80 malzeme tipi

• Çap (20 mm – 1200 mm arasında)

• Ara fittings (dirsek, tee, vana adaptörü, manşon)

1.3 Makine ve Ekipman Hazırlığı

• Alın kaynak makinesi

• Elektrofüzyon kaynak makinesi

• Kepçe veya mini ekskavatör

• Hat yön bulma ekipmanı

• Basınç test pompası

• Şerit metre – su terazisi – sabit kelepçeler

2. HDPE Tesisatı Kurulumu Nasıl Yapılır?

2.1 Kazı ve Zemin Hazırlığı

• Güzergâh boyunca uygun derinlikte kazı yapılır (genelde 80–120 cm).

• Zeminde keskin taş, kaya veya sivri cisimler temizlenir.

• Borunun altına 10–15 cm ince mıcır veya kum serilir (yataklama).

2.2 Boruların Döşenmesi

• HDPE borular güneşte aşırı ısınmaması için gölgede bekletilir.

• Borular kanal içine düzgün şekilde yerleştirilir.

• Ek yerleri kaynak yapılacaksa uç mesafeleri ayarlanır.

3. HDPE Boru Kaynak Yöntemleri

Kurulumun en kritik aşamasını oluşturur.

3.1 Alın Kaynağı (Butt Welding)

Büyük çaplı (110 mm ve üzeri) HDPE borular için en güvenilir yöntemdir.

Adımlar:

1. Boru uçları sıkıştırma çenelerine sabitlenir.

2. Isı plakası ile erime temas yüzeyi oluşturulur.

3. Uygun basınçla iki uç birleştirilir.

4. Soğuma süresi beklenir.

Avantajlar:
✔ Çok dayanıklı
✔ Basınçlı hatlara uygundur

3.2 Elektrofüzyon (EF) Kaynak

Küçük – orta çaplı borularda ve fittings bağlantılarında kullanılır.

Adımlar:

• Boru yüzeyi traşlanır

• EF manşon takılır

• Kaynak makinesi otomatik süre ve ısı sağlar

• Birleşme tamamlanır

Avantajlar:
✔ Noktasal tamirlerde kolay
✔ Kesin sızdırmazlık
✔ Hijyenik içme suyu hatlarında ideal

3.3 Mekanik Fittings ile Montaj

Kaynak yapılamayan alanlarda kullanılır (ör. geçici tesisatlar).

• Kompresyon bağlantılar

• Flanş – adaptör bağlantıları

• Sürgülü vanalar

Avantaj: Hızlı montaj
Dezavantaj: Sürekli basınç değişimlerinde risklidir.

4. Tesisatın Doldurulması ve Sıkıştırma

4.1 İlk Dolgu

• Boru üzerine 15–20 cm ince kum veya mıcır serilir.

• Boru hareket etmeyecek şekilde sıkıştırılır.

4.2 Üst Dolgusu

• Kazıdan çıkan temiz malzeme ile doldurulur.

• Titreşimli kompaktörle sıkıştırma yapılır.

5. Basınç Testi

HDPE hatlarında sızdırmazlık için test zorunludur.

Test süreci:

• Hat yavaşça su ile doldurulur

• Basınç 1,5 katı ile test edilir

• 30–60 dakika bekleme

• Kaçak ve basınç kaybı kontrol edilir

Tüm bağlantılar uygun ise hat kullanıma alınır.

6. HDPE Tesisatının Avantajları

• Korozyona dayanıklı

• 50+ yıl kullanım ömrü

• Esnek yapısı sayesinde depremde zarar görmez

• Basınç dayanımı yüksektir

• İç yüzey pürüzsüz olduğu için debi kaybı yoktur

• Hafif olduğu için montaj kolaydır

7. Profesyonel HDPE Tesisatı Kurulumu Neden Önemlidir?

• Hatalı kaynak kalıcı kaçaklara yol açabilir

• Yetersiz zemin hazırlığı borunun ömrünü kısaltır

• Basınç testinin yapılmaması risk oluşturur

• Yanlış SDR seçimi hat kırılmalarına sebep olabilir

Bu nedenle HDPE tesisatı mutlaka profesyonel ekipler tarafından kurulmalıdır.

Sonuç

HDPE tesisatı kurulumu; zemin hazırlığı, doğru malzeme seçimi, profesyonel kaynak teknikleri ve basınç testi gerektiren teknik bir altyapı işlemidir. Doğru kurulan HDPE hatları yıllarca sorunsuz çalışır ve bakım ihtiyacı minimumdur.